Bỏ Thuế Khoán 2026 - Hộ Kinh Doanh Cần Chuẩn Bị Gì Để Chuyển Sang Kê Khai?

Đây có lẽ là thay đổi lớn nhất với hộ kinh doanh Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây: từ năm 2026, cơ chế thuế khoán — vốn quen thuộc với hàng triệu hộ kinh doanh suốt hàng chục năm — chính thức được thay thế bằng cơ chế kê khai theo doanh thu thực tế. Bài viết tổng hợp những điểm chính và việc cần chuẩn bị.

📌 Cập nhật quy định: Cập nhật đến 25/07/2026. Đây là chính sách còn đang trong giai đoạn triển khai, nhiều chi tiết hướng dẫn thi hành có thể tiếp tục được bổ sung. Khuyến nghị hộ kinh doanh theo dõi thông báo chính thức từ Chi cục Thuế quản lý và tham khảo thêm ý kiến kế toán/luật sư thuế trước khi thực hiện các thay đổi lớn về sổ sách, kê khai. Từ 01/07/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP đã thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP (giữ nguyên ngưỡng 1 tỷ đồng/năm và 6 nhóm ngành bắt buộc hóa đơn máy tính tiền, bổ sung thêm quy định mới về miễn trừ, thời điểm xuất hóa đơn và cơ chế thưởng người tố giác vi phạm).

1. Thuế khoán là gì và vì sao bị thay thế?

Thuế khoán là cơ chế hộ kinh doanh nộp một mức thuế cố định hàng tháng/quý do cơ quan thuế ấn định dựa trên ước tính doanh thu, không cần kê khai chi tiết từng giao dịch. Cơ chế này từng giúp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh nhỏ, nhưng cũng bộc lộ hạn chế: mức thuế khoán thường không phản ánh đúng doanh thu thực tế, dễ tạo bất bình đẳng giữa các hộ kinh doanh cùng ngành nghề, quy mô.

Với sự phát triển của hóa đơn điện tử, thanh toán không tiền mặt và dữ liệu dòng tiền ngân hàng, cơ quan thuế hiện có đủ công cụ để nắm doanh thu thực tế của hộ kinh doanh theo thời gian thực — đây là tiền đề để chuyển sang cơ chế kê khai công bằng và minh bạch hơn.

2. Cơ sở pháp lý

Nghị định 68/2026/NĐ-CP (ban hành 05/03/2026) quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đặt nền tảng cho việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai kể từ 01/01/2026 — theo đó doanh thu tính thuế được xác định dựa trên dữ liệu thực tế: hóa đơn điện tử, ứng dụng eTax Mobile, và dữ liệu dòng tiền qua tài khoản ngân hàng. Sau đó, Nghị định 141/2026/NĐ-CP (ban hành 29/04/2026) sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP, chính thức nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT/TNCN cho hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm. Về nghĩa vụ sổ sách, Thông tư 152/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/01/2026) quy định chế độ kế toán hộ kinh doanh, bao gồm các mẫu sổ ghi doanh thu như S1a-HKD, S2a-HKD.

3. Hộ kinh doanh tính thuế thế nào theo cơ chế mới?

Cơ chế mới phân theo 3 mức doanh thu với cách tính khác nhau:

• Doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm: được miễn thuế GTGT và thuế TNCN (theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP) — tuy vậy vẫn cần ghi chép doanh thu theo mẫu sổ quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC.
• Doanh thu từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng/năm: tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu (nhân doanh thu với tỷ lệ % theo ngành nghề); thuế TNCN được chọn 1 trong 2 phương pháp tính theo quy định, và phải áp dụng nhất quán trong 2 năm liên tục kể từ năm đầu áp dụng.
• Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm: tính thuế dựa trên thu nhập/lợi nhuận thực tế, gần giống cách tính của doanh nghiệp.

Lưu ý: ngưỡng 1 tỷ đồng/năm miễn thuế GTGT/TNCN (Nghị định 141/2026/NĐ-CP) và ngưỡng 1 tỷ đồng/năm bắt buộc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (Nghị định 254/2026/NĐ-CP) hiện đang trùng nhau về con số — nhưng đây vẫn là 2 quy định độc lập với 2 cơ sở pháp lý khác nhau, không mặc nhiên suy ra cái này từ cái kia. Các mốc này từng thay đổi nhiều lần trong năm 2026, nên vẫn nên tra cứu lại tại thời điểm kê khai thay vì ghi nhớ vĩnh viễn.

4. 7 việc hộ kinh doanh nên làm ngay

1. Rà soát lại doanh thu thực tế của các năm gần đây để ước tính mức thuế phải nộp theo cơ chế mới.

2. Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hộ kinh doanh, tách bạch với tài khoản cá nhân — giúp minh bạch dòng tiền khi cơ quan thuế đối chiếu.

3. Chuẩn bị sổ sách kế toán theo đúng mẫu quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC (mẫu S1a-HKD, S2a-HKD ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ…) — dù hộ kinh doanh không bắt buộc kế toán đầy đủ như doanh nghiệp, vẫn cần ghi chép đúng mẫu để thuận tiện đối chiếu khi kê khai.

4. Đăng ký và vận hành hóa đơn điện tử đúng loại hình phù hợp (xem Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền là gì?).

5. Kiểm kê hàng tồn kho để xác định điểm khởi đầu chuyển đổi cơ chế tính thuế.

6. Cài đặt và làm quen ứng dụng eTax Mobile để theo dõi nghĩa vụ thuế, thông báo từ cơ quan thuế.

7. Trao đổi với kế toán/dịch vụ kế toán để xác định phương pháp tính thuế TNCN phù hợp (vì phải duy trì nhất quán 2 năm).

Danh sách chi tiết hơn có tại Checklist 7 việc hộ kinh doanh cần làm trước khi áp dụng hóa đơn điện tử máy tính tiền.

5. Mối liên hệ với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

Việc bỏ thuế khoán và bắt buộc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền là hai chính sách song hành, cùng hướng tới mục tiêu minh bạch hóa doanh thu hộ kinh doanh. Hộ kinh doanh đã chủ động áp dụng hóa đơn điện tử từ sớm sẽ có sẵn dữ liệu doanh thu chính xác, thuận lợi hơn nhiều khi chuyển sang kê khai — trong khi hộ kinh doanh chưa chuẩn bị dễ bị động, khó ước tính đúng nghĩa vụ thuế phải nộp.

Chuẩn bị dữ liệu doanh thu chính xác cùng LalaPos

Một phần mềm quản lý bán hàng tốt không chỉ giúp bán hàng nhanh hơn, mà còn tự động ghi nhận doanh thu chính xác theo từng ngày, từng giờ — đúng loại dữ liệu cơ quan thuế sẽ dùng để đối chiếu khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai. LalaPos cung cấp báo cáo doanh thu minh bạch, tích hợp sẵn hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Dùng thử miễn phí 30 ngày: Trang chủ LalaPos